Bør barn under 15 år bli sett i fengsel?

I Noreg er den kriminelle lågalderen sett til 15 år, noko som betyr at barn yngre enn 15 ikkje kan straffast med fengsel. Likevel har fleire politikarar foreslått å senka aldersgrensa.

Kva skjer viss du bryt lova når du er 14 år eller yngre?
  • Politiet kan til dømes ta ein prat med deg og foreldra dine. Det blir kalla ein bekymringssamtale.
  • Politiet kan også seia frå til barnevernet.
  • Politiet kan også køyra deg heim viss du er ute åleine etter klokka 22.

(Kjelde: Ung.Forskning.no, Barneombodet)

LES FAKTALUKK FAKTA

Fleire unge gjer seg skuldig i lovbrot i Noreg, og i 2023 vart fleire barn og ungdommar i Oslo teke for kriminalitet enn før. Dette har ført til at nokre politikarar meiner ein lågare kriminell lågalder kan bidra til å redusera ungdomskriminalitet. Unge Høgre foreslår å senka grensa til 13 år, medan Framstegspartiet meiner 14 år er rett grense. Dette melder Ung.Forskning.no.

Danmark testa lågare grense

Erfaringar frå Danmark, som senka den kriminelle lågalderen frå 15 til 14 år mellom 2010 og 2012, viser at dette kanskje ikkje er løysinga.

Forsking frå Danmark viser nemleg at senking av aldersgrensa ikkje førte til færre lovbrot, og dei 14-åringane som vart straffa, hadde større sjanse for å gjera seg skuldig i fleire lovbrot seinare.

Danmark sette opp att grensa til 15 år i 2012.

Ikkje modne nok

Ung.Forskning.no har snakka med professor Helene Oppen Ingebrigtsen Gundhus ved Universitetet i Oslo. Ho påpeikar at barn under 15 år ikkje er modne nok til å forstå konsekvensar av handlingane sine fullt ut. Ho åtvarar mot at å stempla unge som kriminelle kan starta ei negativ utvikling, og meiner det er viktig å gi ungdommane støtte og hjelp gjennom sosialtenesta.